Shloka 29
Yajña-bhāga-vyavasthā and the Pravṛtti–Nivṛtti Framework (यज्ञभागव्यवस्था तथा प्रवृत्तिनिवृत्तिधर्मविवेचनम्)
आरणेयो विशुद्धात्मा नभसीव दिवाकर: । अथ व्यास: परिक्षिप्तं ज्वलन्तमिव पावकम्
āraṇeyo viśuddhātmā nabhasīva divākaraḥ | atha vyāsaḥ parikṣiptaṃ jvalantamiva pāvakam ||
భీష్ముడు అన్నాడు—విశుద్ధాత్ముడైన ఆరణేయుడు ఆకాశంలో సూర్యునివలె ప్రకాశించాడు. ఆపై వ్యాసుడు ప్రज్వలించిన అగ్నివలె—దహించుచున్న పావకంలా—ప్రత്യക്ഷమయ్యాడు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse underscores that true authority in dharma-teaching rests on inner purity and spiritual radiance: sages are depicted as luminous and purifying forces (sun and fire), suggesting that ethical instruction is strengthened by the teacher’s realized character.
Bhīṣma describes the appearance/presence of two revered figures—Āraṇeya and then Vyāsa—using vivid similes: Āraṇeya shines like the sun in the sky, and Vyāsa arrives like a newly kindled, blazing fire, marking a solemn and powerful moment in the discourse.