Shloka 193
Yajña-bhāga-vyavasthā and the Pravṛtti–Nivṛtti Framework (यज्ञभागव्यवस्था तथा प्रवृत्तिनिवृत्तिधर्मविवेचनम्)
विह्नल: प्रापतद् भूमौ हिरण्यकशिपो: सुतः । हिरण्यकशिपुकुमार प्रह्नाद बड़े जोरसे चिग्घाड़कर मूर्च्छिंत एवं व्याकुल हो उस पर्वतशिखरकी भूमिपर गिर पड़े
vihvalaḥ prāpatad bhūmau hiraṇyakaśipoḥ sutaḥ | hiraṇyakaśipu-kumāraḥ prahlādaḥ baḍe jor se ciṅghāḍakara mūrcchita evaṁ vyākulaḥ sa parvata-śikhara-bhūmipar girā paṛe |
హిరణ్యకశిపుని కుమారుడు ప్రహ్లాదుడు పెద్దగా అరచి, మూర్ఛించి వ్యాకులుడై, ఆ పర్వతశిఖరపు నేలపై పడిపోయాడు।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the fragility of the mind under extreme shock and the ethical need for inner steadiness (dhairya) and self-mastery; it prepares the listener to value composure and dharmic resilience rather than being ruled by agitation.
Bhishma describes Prahlada, Hiranyakashipu’s son, becoming overwhelmed—crying out loudly, fainting, and collapsing on the ground at a mountain summit—indicating a moment of intense distress within the story.