Shloka 9
देवतापितृप्रश्नः — Nārada at Badarīāśrama: the ultimate referent of daiva and pitṛ worship
Devanagari script
अहःसु गण्यमानेषु क्षीयमाणे तथा55युषि | जीविते लिख्यमाने च किमुत्थाय न धावसि,तुम्हारी आयुके दिन गिने जा रहे हैं। आयु क्षीण होती जा रही है और जीवन मानो कहीं लिखा जा रहा है (समाप्त हो रहा है)। फिर तुम उठकर भागते क्यों नहीं हो? (शीघ्रतापूर्वक कर्तव्यपालनमें लग क्यों नहीं जाते हो?)
Transliteration
ahaḥsu gaṇyamāneṣu kṣīyamāṇe tathāyuṣi | jīvite likhyamāne ca kim utthāya na dhāvasi ||
Translation
దినాలు లెక్కించబడుతున్నాయి, ఆయువు క్రమంగా క్షీణిస్తోంది—జీవితం కూడా అంతం వైపు వ్రాసి లెక్కపెట్టబడుతున్నట్లే ఉంది—అయితే నీవు లేచి పరుగెత్తకపోవడం ఎందుకు? కాలం చేతుల జారకముందే చేయవలసిన కర్తవ్యానికి త్వరగా ఎందుకు పూనుకోకపోతావు?
Word by Word
अहःसुin the days
अहःसु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअहन्
FormNeuter, Locative, Plural
गण्यमानेषुbeing counted
गण्यमानेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootगण्
Formशानच् (present passive participle), Neuter, Locative, Plural
क्षीयमाणेwhile (it is) diminishing
क्षीयमाणे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootक्षि
Formशानच् (present passive participle), Neuter, Locative, Singular
तथाthus/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
आयुषिin (one's) lifespan
आयुषि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआयुस्
FormNeuter, Locative, Singular
जीवितेin life / as life
जीविते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootजीवित
FormNeuter, Locative, Singular
लिख्यमानेbeing written/inscribed (i.e., being recorded/marked off)
लिख्यमाने:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootलिख्
Formशानच् (present passive participle), Neuter, Locative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
किम्why
किम्:
TypeIndeclinable
Rootकिम्
Forminterrogative adverbial (why?)
उत्थायhaving risen / getting up
उत्थाय:
TypeIndeclinable
Rootउत्-स्था
Formक्त्वा-न्त (absolutive/gerund)
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
धावसिyou run / you hurry
धावसि:
TypeVerb
Rootधाव्
Formलट्, परस्मैपद, Second, Singular, Active
Speaker
व्यास उवाच
Characters & Entities
V
VyāsaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes