Shloka 8
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
Devanagari script
तया जगदिदं कृत्स्नमवन्त्या मिथिलेश्वर: । तत्र तत्र श्रुतो मोक्षे कथ्यमानस्त्रिदण्डिभि:,इस सम्पूर्ण जगत्में घूमती हुई सुलभाने यत्र-तत्र अनेक स्थानोंमें त्रिदण्डी संन्यासियोंके मुखसे मोक्षतत्त्वकी जानकारीके विषयमें मिथिलापति राजा जनककी प्रशंसा सुनी
Translation
సమస్త జగత్తులో సంచరిస్తూ సులభా, అనేక చోట్ల త్రిదండీ సన్యాసుల నోట మోక్షతత్త్వం చెప్పబడుతుండగా, మిథిలాధిపతి రాజు జనకుని కీర్తిని విన్నది।
Word by Word
तयाby her
तया:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Instrumental, Singular
जगत्world
जगत्:
Karta
TypeNoun
Rootजगत्
FormNeuter, Nominative, Singular
इदम्this
इदम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
कृत्स्नम्entire, whole
कृत्स्नम्:
Karta
TypeAdjective
Rootकृत्स्न
FormNeuter, Nominative, Singular
अवन्त्याby Avanti (name of a woman)
अवन्त्या:
Karana
TypeNoun
Rootअवन्ती
FormFeminine, Instrumental, Singular
मिथिलेश्वरःlord of Mithilā
मिथिलेश्वरः:
Karta
TypeNoun
Rootमिथिलेश्वर
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
तत्रthere (in various places)
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
श्रुतःwas heard
श्रुतः:
Karta
TypeVerb
Rootश्रु
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular
मोक्षेabout liberation
मोक्षे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमोक्ष
FormMasculine, Locative, Singular
कथ्यमानःbeing spoken of / being described
कथ्यमानः:
Karta
TypeVerb
Rootकथ्
FormPresent passive participle (शानच्), Masculine, Nominative, Singular
त्रिदण्डिभिःby tri-daṇḍin ascetics
त्रिदण्डिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootत्रिदण्डिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes