Shloka 23
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
Devanagari script
यस्माच्चैतन्मया प्राप्तं ज्ञानं वैशेषिकं पुरा । यस्य नान्य: प्रवक्तास्ति मोक्ष तमपि मे शूणु,मैंने पूर्वकालमें सर्वश्रेष्ठ मोक्षविषयक ज्ञान जिनसे प्राप्त किया था, जिसका उनके सिवा दूसरा कोई प्रतिपादन करनेवाला नहीं है, उस ज्ञान और ज्ञानदाता गुरुका भी परिचय आप मुझसे सुनो
Translation
మోక్షవిషయకమైన ఈ విశిష్ట జ్ఞానాన్ని నేను పూర్వకాలంలో ఎవరి నుండి పొందానో, ఆయన తప్ప మరెవ్వరూ దీనికి ప్రవక్తలు కారు—ఆ జ్ఞానం మరియు ఆ జ్ఞానదాత గురువు పరిచయాన్ని కూడా నన్ను నుండి వినండి.
Word by Word
यस्मात्from whom/wherefrom
यस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
मयाby me
मया:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormInstrumental, Singular
प्राप्तम्obtained/received
प्राप्तम्:
TypeVerb
Rootप्र-आप्
Formkta (past passive participle), Neuter, Accusative, Singular
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karma
TypeNoun
Rootज्ञान
FormNeuter, Accusative, Singular
वैशेषिकम्particular/special; (also: Vaiśeṣika-related)
वैशेषिकम्:
TypeAdjective
Rootवैशेषिक
FormNeuter, Accusative, Singular
पुराformerly, in the past
पुरा:
TypeIndeclinable
Rootपुरा
यस्यwhose/of which
यस्य:
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अन्यःanother (person)
अन्यः:
Karta
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रवक्ताexpounder, speaker
प्रवक्ता:
Karta
TypeNoun
Rootप्र-वक्तृ
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्तिis/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular
मोक्षम्liberation
मोक्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootमोक्ष
FormMasculine, Accusative, Singular
तम्that (him/it)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
मेto me/for me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormDative/Genitive, Singular
शृणुhear, listen
शृणु:
TypeVerb
Rootश्रु
FormImperative (Lot), 2nd, Singular
Speaker
जनक उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes