Shloka 15
ब्रह्मघोष-प्रवर्तनम्, अनध्याय-नियमः, वायु-मार्ग-वर्णनम्
Restoring Vedic Recitation, the Anadhyaya Rule, and the Taxonomy of Winds
अन्यो हाग्निरुखाप्यन्या नित्यमेवमवेहि भो: । न चोपलिप्यते सो5ग्निरुखासंस्पर्शनेन वै
anyo hāgnir ukhāpy anyā nityam evam avehi bhoḥ | na copalipyate so 'gnir ukhāsaṁsparśanena vai, rājan ||
యాజ్ఞవల్క్యుడు పలికెను—ఓ రాజా, అగ్ని ఒకటి, మట్టి కుండ మరొకటి; ఈ భేదాన్ని నిత్యమని తెలుసుకో. కుండ స్పర్శమాత్రంతో అగ్ని లిప్తమవదు.
याज़्वल्क्य उवाच
Educational Q&A
The verse teaches eternal discernment (bheda-buddhi): the pure principle (like fire) remains unaffected by mere association with an external container (like the clay pot). Ethically, it supports non-identification with the body and circumstances, encouraging inner purity and steadiness.
In Śānti Parva’s instruction on peace and wisdom, the sage Yājñavalkya addresses a king and uses a simple analogy—fire and an earthen pot—to explain how the essential Self is distinct from and untainted by the bodily or material ‘vessel’ it inhabits.