Shloka 7
Śuka’s Nirveda: Vyāsa’s Admonition on Dharma, Impermanence, and ‘Imperishable Wealth’ (अक्षय-धन)
स्वादुकामुक कामानां वैतृष्ण्यं कि न गच्छसि । मधु पश्यसि दुर्बुद्धे प्रपातं नानुपश्यसि,भोगोंका रस लेनेकी इच्छा रखनेवाले दुर्बुद्धि मानव! तुम्हारी कामपिपासा शान्त क्यों नहीं होती? अभी तुम्हें वृक्षकी ऊँची डालीमें लगा हुआ केवल मधु ही दिखायी देता है। वहाँसे गिरनेपर प्राणान्त हो सकता है, इसकी ओर तुम्हारी दृष्टि नहीं है (अर्थात् अभी तुम भोगोंकी मिठासपर ही लुभाये हुए हो। उससे होनेवाले पतनकी ओर तुम्हारा ध्यान नहीं जा रहा है)
svādukāmuka kāmānāṁ vaitṛṣṇyaṁ kiṁ na gacchasi | madhu paśyasi durbuddhe prapātaṁ nānupaśyasi ||
ఓ దుర్బుద్ధి మనుష్యా! భోగాల మాధుర్యాన్ని ఆస్వాదించాలనే తపనతో ఉన్నా నీ కామతృష్ణ ఎందుకు శమించదు? నీవు చెట్టు ఎత్తైన కొమ్మపై ఉన్న తేనెనే చూస్తావు; కింద ఉన్న ప్రాణాంతక పతనాన్ని మాత్రం చూడవు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Pleasures appear sweet like honey, but attachment blinds one to the danger of downfall. The verse urges vaitṛṣṇya—freedom from craving—through clear-sighted reflection on consequences.
In Bhīṣma’s instruction (Śānti Parva), he rebukes a pleasure-seeking mindset using a vivid image: a person fixated on honey high on a branch ignores the deadly risk of falling—illustrating how desire narrows judgment.