Shloka 32
Adhyātma–Adhibhūta–Adhidaivata Correspondences and the Triguṇa Lakṣaṇas (Śānti-parva 301)
योनीषु च विचित्रासु संसारानशुभांस्तथा । जठरे चाशुभे वासं शोणितोदकभाजने
bhīṣma uvāca | yonīṣu ca vicitrāsu saṃsārān aśubhāṃs tathā | jaṭhare cāśubhe vāsaṃ śoṇitodaka-bhājane ||
భీష్ముడు పలికెను—ప్రాణులు అనేక విచిత్ర యోనుల్లో పునఃపునః అశుభమైన సంసారజన్మలను పొందుతారు; రక్త-రసాల పాత్రవలె ఉన్న అపవిత్ర గర్భంలో నివసించవలసి వస్తుంది। దేహధారణ యొక్క ఈ మలిన స్థితిని, పునర్జన్మ దుఃఖాన్ని ధ్యానించి, మనిషి పరమహితమైన దిశగా మళ్లాలి—ఆత్మను అన్వేషించాలి; దానిని పొందుటకు శాస్త్రాలు బోధించిన వివిధ యోగసాధనాలను తెలుసుకోవాలి।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse urges dispassion toward embodied life by reflecting on the painful and impure conditions of birth and rebirth; this reflection should motivate the seeker to pursue the highest good—realization of the Self—through śāstra-taught yogic disciplines.
In the Shanti Parva’s instruction section, Bhishma addresses the king and describes the harsh realities of transmigration and gestation to redirect attention from worldly aims to liberation-oriented practice.