Shloka 29
सत्यं दमं हाार्जवमानृशंस्यं धृतिं तितिक्षामतिसेवमान: । स्वाध्यायनित्यो5स्पृहयन् परेषा- मेकान्तशील्यूर्ध्वगतिर्भवेत् सः,जो सत्य, इन्द्रिय-संयम, सरलता, दया, धैर्य और क्षमाका अधिक सेवन करता है, सदा स्वाध्यायमें लगा रहता है, दूसरेकी वस्तु नहीं लेना चाहता तथा एकान्तमें निवास करता है, वह ऊर्ध्वगतिको प्राप्त होता है
satyaṃ damaṃ ārjavam ānṛśaṃsyaṃ dhṛtiṃ titikṣām atisevamānaḥ | svādhyāya-nityo 'spṛhayan pareṣāṃ ekānta-śīlī ūrdhva-gatir bhavet saḥ ||
సత్యం, ఇంద్రియనిగ్రహం, సరళత, దయలను శ్రద్ధగా ఆచరించి; ధైర్యం, సహనాన్ని అధికంగా సేవించి; నిత్యం స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నమై; ఇతరుల దానిని ఆశించకుండా; ఏకాంతశీలుడై ఉండేవాడు—ఊర్ధ్వగతిని పొందుతాడు.
हंस उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that spiritual elevation comes from a disciplined ethical life: truthfulness, sense-control, sincerity, compassion, steadfastness, patience, regular self-study, non-covetousness toward others’ possessions, and a preference for quiet solitude that supports inner clarity.
In Śānti Parva’s instructional setting, Haṃsa speaks as a teacher, listing the virtues and practices that lead a person toward an ‘upward course’—a higher spiritual destiny—rather than merely worldly success.