Shloka 45
अव्यक्त–प्रकृति–इन्द्रियविचारः
The Unmanifest, Prakṛtis, and the Sense-Complex
सर्व: स्वानि शुभाशुभानि नियतं कर्माणि जन्तु: स्वयं गर्भात् सम्प्रतिपद्यते तदुभयं यत् तेन पूर्व कृतम् । मृत्युश्नापरिहारवान् समगति: कालेन विच्छेदिना दारोश्वूर्णमिवाश्मसारविहितं कर्मान्तिकं प्रापयेत्,सभी जीव, पूर्वजन्ममें उन्होंने जो कुछ किया है, उन अपने शुभाशुभ कर्मोके नियत फलोंको गर्भमें प्रवेश करनेके समयसे ही क्रमश: पाने और भोगने लगते हैं। जैसे वायु आरेसे चीरकर बनाये गये लकड़ीके चूरेको उड़ा देती है, उसी प्रकार कभी टाली न जा सकनेवाली मृत्यु विनाशकारी कालकी सहायतासे मनुष्यका अन्त कर देती है
parāśara uvāca |
sarvaḥ svāni śubhāśubhāni niyataṁ karmāṇi jantuḥ svayaṁ garbhāt sampratipadyate tadubhayaṁ yat tena pūrva kṛtam |
mṛtyuś cāparihāryavān samagatiḥ kālena vicchedinā dāroś cūrṇam ivāśmasāravihitaṁ karmāntikaṁ prāpayet ||
ప్రతి జీవి, పూర్వజన్మలో తానే చేసిన శుభాశుభ కర్మల నియత ఫలాలను గర్భప్రవేశ క్షణం నుంచే క్రమంగా పొందుతూ అనుభవించడం ప్రారంభిస్తాడు. అలాగే తప్పించలేని మరణం, సమస్త బంధాలను ఛేదించే వినాశక కాల సహాయంతో, మనిషిని కర్మాంతానికి చేర్చుతుంది—చెక్కను ఆరాతో కోసి వచ్చిన దూళిని గాలి చెదరగొట్టినట్లుగా.
पराशर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that beings inevitably experience the fixed results of their own past good and bad actions from the very start of embodied life, and that death—working through the cutting power of time—cannot be avoided and brings embodied karma to its endpoint.
Parāśara is instructing his listener in a reflective, didactic context typical of Śānti Parva: he explains karmic causality across births and underscores the certainty of death, using a vivid simile of sawdust scattered by wind to illustrate how time and death bring life’s course to its conclusion.