Shloka 18
Vidyā–Avidyā and the Twenty-Fifth Principle
Sāṃkhya–Yoga Clarification
तात! आदित्य, वसु, रुद्र, अग्नि, अश्विनीकुमार, वायु, विश्वेदेव, साध्य, पितर, मरुदगण, यक्ष, राक्षस, गन्धर्व, सिद्ध तथा अन्य जो स्वर्गवासी देवता हैं, वे सब-के-सब तपस्यासे ही सिद्धिको प्राप्त हुए हैं ।।
tāta! āditya-vasu-rudrāgnyaśvinīkumāra-vāyu-viśvedeva-sādhya-pitṛ-marudgaṇa-yakṣa-rākṣasa-gandharva-siddhā tathā anye ye svargavāsino devatāḥ, te sarve tapasyaiva siddhiṃ prāptāḥ. ye cādau brāhmaṇāḥ sṛṣṭā brahmaṇā tapasā purā, te bhāvayantaḥ pṛthivīṃ vicaranti divaṃ tathā.
పరాశరుడు పలికెను—తాతా! ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, అగ్ని, అశ్వినీ కుమారులు, వాయువు, విశ్వేదేవులు, సాధ్యులు, పితృదేవతలు, మరుత్గణాలు, యక్షులు, రాక్షసులు, గంధర్వులు, సిద్ధులు మరియు ఇతర స్వర్గవాసి దేవతలు—వారందరూ కేవలం తపస్సుతోనే సిద్ధి, సామర్థ్యాన్ని పొందారు. అలాగే బ్రహ్ముడు ఆదిలో ప్రాచీన తపస్సుతో సృష్టించిన బ్రాహ్మణ ఋషులు—తపోబల ప్రభావంతో భూమిని, ఆకాశాన్ని పవిత్రం చేస్తూ సంచరిస్తారు.
पराशर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that true power, status, and spiritual accomplishment—whether of gods or perfected beings—arise from tapas (disciplined austerity). Tapas is presented as a universal means of attainment and as a force that purifies and sustains the cosmos.
Parāśara addresses a listener as “dear child” and lists many celestial classes, asserting that all achieved their heavenly success through austerity. He then points to the primordial Brahmin-sages created by Brahmā, who roam and sanctify earth and heaven through the potency of their tapas.