Shloka 14
Vidyā–Avidyā and the Twenty-Fifth Principle
Sāṃkhya–Yoga Clarification
तप: सर्वगतं तात हीनस्यापि विधीयते । जितेन्द्रियस्य दान्तस्य स्वर्गमार्गप्रवर्तकम्
tapaḥ sarvagataṃ tāta hīnasya api vidhīyate | jitendriyasya dāntasya svargamārga-pravartakam ||
తాతా! తపస్సు సర్వవ్యాప్తమైనది; హీనుడికైనా అది విధించబడింది. ఇంద్రియజయంతో, దమనంతో ఉన్నవానికి అదే స్వర్గమార్గాన్ని ప్రవర్తింపజేస్తుంది.
पराशर उवाच
Educational Q&A
Tapas (austerity/discipline) is a universal prescription, not limited by social status or personal shortcomings; when joined with sense-conquest and inner discipline, it becomes a means that directs one toward higher spiritual and heavenly attainment.
In the Shanti Parva’s instructional discourse, Parāśara addresses his listener as “tāta” and emphasizes the ethical-spiritual efficacy of tapas, especially for one who has mastered the senses and cultivated disciplined conduct.