Shloka 26
Adhyāya 290: Sāṃkhya-vidhi, Deha-doṣa, Guṇa-vicāra, and Mokṣa-gati
Bhīṣma–Yudhiṣṭhira Dialogue
रागी युक्त: पचमानो<35त्महेतो- मूर्खो वक्ता नृपहीनं च राष्ट्रम् । एते सर्वे शोच्यतां यान्ति राजन् यश्चायुक्त: स्नेहहीन: प्रजासु,राजन! डरपोक क्षत्रिय, (भक्ष्याभक्ष्यका विचार न करके) सब कुछ खानेवाला ब्राह्मण, धनोपार्जनकी चेष्टासे रहित या अकर्मण्य वैश्य, आलसी शाूद्र, उत्तम गुणोंसे रहित विद्वान, सदाचारका पालन न करनेवाला कुलीन पुरुष, सत्यसे भ्रष्ट हुआ धार्मिक पुरुष, दुराचारिणी स्त्री, विषयासक्त योगी, केवल अपने लिये भोजन बनानेवाला मनुष्य, मूर्ख वक्ता, राजासे रहित राष्ट्र तथा अजितेन्द्रिय होकर प्रजाके प्रति स्नेह न रखनेवाला राजा--ये सब-के-सब शोकके योग्य हैं, अर्थात् निन्दनीय हैं
parāśara uvāca |
rāgī yuktaḥ pacamāno ’tmahetoḥ mūrkho vaktā nṛpahīnaṃ ca rāṣṭram |
ete sarve śocyatāṃ yānti rājan yaścāyuktaḥ snehahīnaḥ prajāsu ||
పరాశరుడు పలికెను—ఓ రాజా, రాగప్రేరితుడు, విషయాసక్త యోగి, కేవలం తనకోసం వంటచేసుకునే వాడు, మూర్ఖ వక్త, రాజులేని రాజ్యం—ఇవన్నీ శోకయోగ్యములు. అలాగే సంయమం లేని, ప్రజలపై స్నేహం లేని రాజు కూడా శోక్యుడే.
पराशर उवाच