Shloka 71
सूंजय! वे पूर्वोक्त चारों बातोंमें तुमसे बहुत बढ़े-चढ़े थे और तुम्हारे पुत्रसे अधिक पुण्यात्मा थे, जब वे भी कालसे न बच सके तो दूसरोंके लिये क्या कहा जा सकता है? अतः तुम अपने पुत्रके लिये शोक न करो ।। दिलीप॑ च महात्मानं मृतं सूंजय शुश्रुम । यस्य कर्माणि भूरीणि कथयन्ति द्विजातय:,“सूृंजय! महामना राजा दिलीप भी मरे थे, यह सुननेमें आया है। उनके महान् कर्मोंका आज भी ब्राह्मणलोग वर्णन करते हैं
Sūñjaya! te pūrvoktacāro bātōṁ meṁ tumse bahut baṛhe-caṛhe the aura tumhāre putra se adhika puṇyātmā the; jab ve bhī kāla se na baca sake to dūsaroṁ ke liye kyā kahā jā sakatā hai? ataḥ tuma apane putra ke liye śoka na karo. Dilīpaṁ ca mahātmānaṁ mṛtaṁ Sūñjaya śuśruma; yasya karmāṇi bhūrīṇi kathayanti dvijātayaḥ.
వాయువు పలికెను—సుంజయా! ముందుగా చెప్పబడిన వారు ఆ నాలుగు విషయాలలో నీకన్నా ఎంతో అధికులు; నీ కుమారునికన్నా కూడా ఎక్కువ పుణ్యవంతులు. వారు కూడా కాలాన్ని తప్పించుకోలేకపోయినప్పుడు, ఇతరుల గురించి ఏమని చెప్పగలం? కాబట్టి నీ కుమారుని కోసం శోకించకు. సుంజయా, మహాత్ముడైన రాజు దిలీపుడు కూడా మరణించాడని మేము విన్నాము; అతని అనేక మహత్కార్యాలను ఇప్పటికీ ద్విజులు వర్ణిస్తారు.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Even the most virtuous and accomplished cannot escape Kāla (Time/Death); therefore excessive grief is misguided. One should accept mortality and steady the mind, honoring virtue through remembrance of righteous deeds rather than lamentation.
Vāyudeva counsels the grieving king Sūñjaya not to mourn his son, arguing from the inevitability of death. He reinforces the point by citing the famed king Dilīpa: though he died, his abundant righteous deeds are still celebrated by learned twice-born reciters.