Shloka 49
Śoka-śamana: Kṛṣṇa’s Consolation and Nārada’s Exempla to Sṛñjaya
Chapter 29
परं सहस्राद् यो बद्धान् हयान् वेदीर्वितत्य च । सहस्र॑ं यत्र पद्मानां कण्वाय भरतो ददौ,“उन्होंने सहस्रसे भी अधिक घोड़े बाँधे और यज्ञ-वेदियोंका विस्तार करके अश्वमेध यज्ञ किये। उसमें भरतने आचार्य कण्वको एक हजार सुवर्णके बने हुए कमल भेंट किये
paraṁ sahasrād yo baddhān hayān vedīr vitatya ca | sahasraṁ yatra padmānāṁ kaṇvāya bharato dadau ||
వాయువు పలికెను— అతడు సహస్రానికి మించిన అశ్వాలను బంధించి, యజ్ఞవేదికలను విస్తరింపజేసి అశ్వమేధ యజ్ఞాలను నిర్వహించాడు. ఆ యజ్ఞంలో భరతుడు ఆచార్య కణ్వునకు బంగారంతో చేసిన వెయ్యి పద్మాలను సమర్పించాడు।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic kingship: a ruler upholds order through sanctioned rites and, crucially, practices dāna—honoring and supporting learned teachers (ācāryas) with generous gifts, showing that power is to be tempered by reverence and giving.
Vāyu recounts Bharata’s royal accomplishments: he conducted multiple Aśvamedha sacrifices by binding many horses and preparing extensive altars, and during the ceremony he gifted Kaṇva a thousand golden lotus-flowers as an honorarium and mark of respect.