Shloka 5
Haṃsa–Sādhya Saṃvāda: Satya, Dama, Kṣamā and the Discipline of Speech
सुखं मोक्षसुखं लोके न च मूढो5वगच्छति । प्रसक्त: पुत्रपशुषु धनधान्यसमाकुल:,“सगर! संसारमें मोक्षका सुख ही वास्तविक सुख है, परंतु जो धनधान्यके उपार्जनमें व्यग्र तथा पुत्र और पशुओंमें आसक्त है, उस मूढ़ मनुष्यको उसका यथार्थ ज्ञान नहीं होता”
sukhaṁ mokṣa-sukhaṁ loke na ca mūḍho ’vagacchati | prasaktaḥ putra-paśuṣu dhana-dhānya-samākulaḥ ||
భీష్ముడు పలికెను—ఈ లోకంలో మోక్షసుఖమే నిజమైన సుఖం; కాని మోహగ్రస్తుడు దానిని గ్రహించడు. పుత్రపశువులపై ఆసక్తితో, ధనధాన్య సముపార్జనలో చిక్కుకున్నవానికి ఆ సత్యం తెలియదు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Liberation (mokṣa) is presented as the only genuinely reliable happiness; worldly attachments—especially to wealth, provisions, children, and livestock—cloud discernment and prevent one from recognizing that higher good.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and the path beyond suffering, Bhishma continues advising the listener by contrasting transient household-centered preoccupations with the superior, enduring happiness of mokṣa.