Shloka 59
Adhyāya 287 — Janaka’s Inquiry on Śreyas, Abhayadāna, and Asaṅga
Non-attachment
Devanagari script
एवं प्रवर्तमानस्य वृत्तिं प्राणिहितात्मन: । तपसैवेह बहुल श्रेयो व्यक्त भविष्यति,जो इस प्रकारकी वृत्तिसे रहकर जीविका चलाता है और प्राणियोंके हितमें मन लगाये रहता है, उस पुरुषको स्वधर्मरूप तपके अनुष्ठानसे इस लोकमें ही परम कल्याणकी प्रत्यक्ष उपलब्धि हो जायगी
Translation
ఈ విధమైన వృత్తితో జీవనం సాగిస్తూ ప్రాణుల హితంలో మనసు నిలిపిన వానికి, స్వధర్మరూపమైన తపస్సు ఆచరణచేత ఈ లోకంలోనే పరమ శ్రేయస్సు స్పష్టంగా ప్రత్యక్షమగును.
Word by Word
एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
प्रवर्तमानस्यof one who is acting/engaged (thus)
प्रवर्तमानस्य:
TypeAdjective
Rootप्रवर्तमाना (प्रवृत्त/प्रवर्तमान)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
वृत्तिम्conduct; mode of living
वृत्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृत्ति
FormFeminine, Accusative, Singular
प्राणि-हित-आत्मनःof one whose mind/self is intent on the welfare of creatures
प्राणि-हित-आत्मनः:
TypeAdjective
Rootप्राणि + हित + आत्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
तपसाby austerity; by tapas
तपसा:
Karana
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
एवindeed, only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
इहhere (in this world)
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
बहुलम्abundant; greatly
बहुलम्:
TypeAdjective
Rootबहुल
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रेयःthe highest good; welfare
श्रेयः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रेयस्
FormNeuter, Nominative, Singular
व्यक्तम्manifest; evident
व्यक्तम्:
TypeAdjective
Rootव्यक्त
FormNeuter, Nominative, Singular
भविष्यतिwill be; will come to be
भविष्यति:
TypeVerb
Rootभू
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
नारद उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes