Shloka 6
Aśmagīta: Janaka’s Inquiry on Loss, Kāla, and the Limits of Control (अश्मगीता)
तेषामन्यतरापत्ताौ यद् यदेवोपपद्यते । तदस्य चेतनामाशु हरत्यभ्रमिवानिल:,इन दोनोंमेंसे एक-न-एककी प्राप्ति तो होती ही है; अतः जो भी सुख या दुःख उपस्थित होता है, वही मनुष्यके ज्ञानको उसी प्रकार हर लेता है, जैसे हवा बादलको उड़ा ले जाती है
teṣām anyatarāpattau yad yadeva upapadyate | tad asya cetanām āśu haraty abhram ivānilaḥ ||
ఈ రెండింటిలో ఏదో ఒకటి తప్పక సంభవిస్తుంది; అందువల్ల ఏ సుఖమో దుఃఖమో ఎదురైతే, అది మనిషి చైతన్యాన్ని వెంటనే హరించేస్తుంది—గాలి మేఘాన్ని తోలివేసినట్లుగా.
जनक उवाच
Educational Q&A
Pleasure and pain are unavoidable alternations in human life, and either can quickly disturb or eclipse one’s inner awareness; therefore one should cultivate steadiness and detachment so that consciousness is not swept away by passing experiences.
In the Śānti Parva’s instruction on peace and right living, King Janaka speaks as a teacher, using the image of wind scattering a cloud to show how swiftly an arising experience—pleasant or painful—can seize and unsettle a person’s awareness.