Shloka 57
Aśmagīta: Janaka’s Inquiry on Loss, Kāla, and the Limits of Control (अश्मगीता)
समं हि धर्म चरतो नृपस्य द्रव्याणि चाभ्याहरतो यथावत् । प्रवृत्तधर्मस्य यशो 5भिवर्धते सर्वेषु लोकेषु चराचरेषु,राजा यदि नियमपूर्वक प्रजाके निकटसे करके रूपमें द्रव्य ग्रहण करे और राग-द्वेषसे रहित हो राजधर्मका पालन करता रहे तो उस धर्मपरायण नरेशका सुयश सम्पूर्ण चराचर लोकोंमें फैल जाता है
Janaka uvāca:
Samaṁ hi dharmaṁ carato nṛpasya dravyāṇi cābhyāharato yathāvat |
Pravṛttadharmasya yaśo ’bhivardhate sarveṣu lokeṣu carācareṣu ||
జనకుడు పలికెను—సమదృష్టితో ధర్మాన్ని ఆచరించి, విధివిధానముల ప్రకారం ప్రజల నుండి రాజస్వమును సముచితంగా గ్రహించే రాజుని యశస్సు వృద్ధి చెందుతుంది. ధర్మయుక్త పాలనలో నిరంతరం నిమగ్నుడైన పాలకుని సుకీర్తి సమస్త లోకాలలో—చరాచర సమస్త జీవరాశిలో—వ్యాపిస్తుంది.
जनक उवाच
Educational Q&A
A ruler’s legitimacy and lasting fame arise from impartial adherence to dharma and from collecting revenue only in the proper, prescribed way—without personal bias, greed, or hostility.
Janaka is instructing on rajadharma: he describes the ideal king who governs righteously and fairly, and explains that such conduct naturally causes the king’s good reputation to spread everywhere.