Shloka 16
Aśmagīta: Janaka’s Inquiry on Loss, Kāla, and the Limits of Control (अश्मगीता)
सुखं वा यदि वा दु:खं भूतानां पर्युपस्थितम् । प्राप्तव्यमवशै: सर्व परिहारो न विद्यते,प्राणियोंके निकट जो सुख या दुःख उपस्थित होता है, वह सब उन्हें विवश होकर सहना ही पड़ता है, क्योंकि उसके टालनेका कोई उपाय नहीं है
sukhaṃ vā yadi vā duḥkhaṃ bhūtānāṃ paryupasthitam | prāptavyam avaśaiḥ sarvaṃ parihāro na vidyate ||
ప్రాణుల దగ్గరకు వచ్చిన సుఖమో దుఃఖమో—అది అన్నీ పరిస్థితుల బలంతో తప్పక అనుభవించాల్సిందే; వచ్చి చేరినదాన్ని పూర్తిగా తప్పించుకునే మార్గం లేదు.
जनक उवाच
Educational Q&A
Happiness and suffering that have come upon a being are often unavoidable; therefore one should cultivate equanimity and moral steadiness, focusing on right response rather than futile resistance to the inevitable.
King Janaka is speaking in a didactic context within the Śānti Parva, offering a reflective instruction about the inevitability of experienced pleasure and pain and the need to endure them with composure.