Shloka 10
मोक्षधर्मः — स्नेहपाशच्छेदः
Mokṣa-dharma: Cutting the Bonds of Attachment
प्राणयात्रिकमात्र: स्यान्मात्रालाभेष्वनादृत: | अलाभे न विहन्येत लाभश्नैनं न हर्षयेत्,उसे केवल अपनी प्राणयात्राके निर्वाहमात्रका यत्न करना चाहिये। भर पेट भोजन मिल जाय, इसकी इच्छा नहीं रखनी चाहिये। यदि भिक्षा न मिले तो उससे मनमें पीड़ाका अनुभव न करे और मिल जाय तो उसके कारण वह हर्षित न हो
prāṇayātrikamātraḥ syān mātrālābheṣv anādṛtaḥ | alābhe na vihanyeta lābhaś cainaṃ na harṣayet ||
మనిషి జీవనధారణకు అవసరమైనంత మాత్రానికే ప్రయత్నించాలి; దానికన్నా ఎక్కువ లాభం పట్ల నిరాసక్తుడై ఉండాలి. భిక్ష లభించకపోతే దిగులుపడకూడదు; లభిస్తే ఆనందంతో ఉప్పొంగకూడదు—లాభనష్టాలలో సమత్వం నిలుపుకోవాలి.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
To seek only minimal sustenance and remain even-minded: do not grieve when necessities are not obtained, and do not exult when they are obtained. This cultivates freedom from dependence on external gain.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma continues advising on disciplined living, emphasizing restraint and inner steadiness in the face of receiving or not receiving food/alms.