Shloka 18

Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara

Fever

Devanagari script

चित्तमिन्द्रियसंघातं मनो बुद्धिस्तथाष्टमी । अष्टौ ज्ञानेन्द्रियाण्याहुरेतान्यध्यात्मचिन्तका:,अध्यात्मतत्त्वोंका चिन्तन करनेवाले पुरुष पाँच इन्द्रिय तथा चित्त, मन और आठवीं बुद्धि--इन आठोंको ज्ञानेन्द्रिय कहते हैं

Transliteration

cittam indriyasaṅghātaṁ mano buddhis tathāṣṭamī | aṣṭau jñānendriyāṇy āhur etāny adhyātmacintakāḥ ||

Translation

అసితుడు పలికెను—చిత్తము, ఇంద్రియసంఘాతము, మనస్సు, మరియు ఎనిమిదవదిగా బుద్ధి—అధ్యాత్మతత్త్వాన్ని చింతించే వారు వీటినే ఎనిమిది ‘జ్ఞానేంద్రియాలు’ అని చెప్పుదురు.

Word by Word

चित्तम्mind-stuff; citta

इन्द्रिय-संघातम्aggregate/collection of the senses

मनःmind (manas)

बुद्धिःintellect (buddhi)

तथाand; likewise

अष्टमीthe eighth (one)

अष्टौeight

ज्ञानेन्द्रियाणिcognitive senses; organs of knowledge

आहुःthey say; they declare

एतानिthese

अध्यात्म-चिन्तकाःthinkers/contemplators of the self (adhyātma)

Speaker

असित उवाच

Characters & Entities

Asita

citta

indriyas (sense-faculties)

manas

buddhi

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes