Shloka 126
Adhyāya 272: Vṛtrasya Dharmiṣṭhatā, Indrasya Mohaḥ, Vasiṣṭha-upadeśaḥ
Vṛtra’s dharmic stature; Indra’s disorientation; Vasiṣṭha’s counsel
कुशलेनैव धर्मेण गतिमिष्टां प्रपद्यते । इस प्रकार मनुष्य पापात्मा हो जाता है। अब धर्मात्माके विषयमें मुझसे सुनो। वह जिस प्रकार परहित-साधक कल्याणकारी धर्मका आचरण करता है, उसी प्रकार कल्याणका भागी होता है। वह क्षेमकारक धर्मके प्रभावसे ही अभीष्ट गतिको प्राप्त होता है
kuśalenaiva dharmeṇa gatim iṣṭāṃ prapadyate |
భీష్ముడు పలికెను—కుశలమైన, కల్యాణకరమైన ధర్మాన్ని ఆచరించినప్పుడే మనిషి ఇష్టగతిని పొందుతాడు. పరపీడనముతో, హానికరమైన ప్రవర్తనతో పాపాత్ముడవుతున్నవాడికి విరుద్ధంగా, పరహితసాధకమైన మంగళధర్మాన్ని అనుసరించేవాడు మంగళఫలానికి భాగస్వామి అవుతాడు. ఆ రక్షకధర్మ ప్రభావంతోనే వాంఛిత స్థితిని చేరుతాడు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Wholesome, welfare-promoting dharma is itself the effective means to attain one’s desired end; ethical conduct is presented as causally powerful, bringing well-being and the wished-for destiny.
In the Shanti Parva’s instruction on righteous living, Bhishma continues advising Yudhishthira by contrasting sinful tendencies with the dharmatman: the one who practices beneficial dharma for others’ good gains welfare and reaches the intended goal through dharma’s protective power.