Shloka 2

Adhyāya 262: Śabda-brahman, Para-brahman, and the Ethics of Tyāga

Kapila–Syūmaraśmi Saṃvāda

Devanagari script

कृष्या ह्वान्नं प्रभवति ततस्त्वमपि जीवसि । पशुभिश्षौषधीभिशक्च मर्त्या जीवन्ति वाणिज,वैश्यपुत्र! तुम्हें मालूम होना चाहिये कि खेतीसे ही अन्न पैदा होता है, जिससे तुम भी जी रहे हो। अन्न और पशुओंसे ही मनुष्यका जीवन-निर्वाह होता है

Transliteration

kṛṣyā hy annaṃ prabhavati tatastvam api jīvasi | paśubhiḥ śauṣadhībhiś ca martyā jīvanti vāṇija vaiśyaputra ||

Translation

వ్యవసాయం నుంచే అన్నం పుడుతుంది; అందువల్ల నీవు కూడా దానివల్లనే జీవిస్తున్నావు. ఓ వాణిజా, వైశ్యపుత్రా! పశువులూ, ఔషధి-వనస్పతులూ (పంటలూ) ఆధారంగా మానవులు జీవనాన్ని సాగిస్తారు.

Word by Word

कृष्याby cultivation; through farming

हिindeed; for

अन्नम्food; grain

प्रभवतिarises; is produced

ततःtherefrom; from that

त्वम्you

अपिalso; even

जीवसिyou live

पशुभिःby/with cattle; by animals

औषधीभिःby/with herbs; plants

चand

मर्त्याःmortals; human beings

जीवन्तिlive; subsist

वाणिजवैश्यपुत्रO son of a merchant-Vaiśya

Speaker

तुलाधार उवाच

Characters & Entities

Tulādhāra

vāṇij (merchant interlocutor)

Vaiśyaputra (son of a Vaiśya)

anna (food/grain)

paśu (cattle/animals)

oṣadhī (plants/herbs/crops)

kṛṣi (agriculture)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes