Shloka 7
Jājali’s Austerities and the Summons to Tulādhāra (जाजलि–तुलाधार-इतिहासः)
परंतु जो मूर्ख फलके लोभसे सदा उस वृक्षपर चढ़ता है, उसे वह वृक्ष ही मार डालता है; ठीक वैसे ही, जैसे खायी हुई विषकी गोली रोगीको मार डालती है ।। तस्यानुगतमूलस्य मूलमुद्ध्रियते बलात् | योगप्रसादात् कृतिना साम्येन परमासिना,उस काम-वृक्षकी जड़ें बहुत दूरतक फैली हुई हैं। कोई विद्वान् पुरुष ही ज्ञानयोगके प्रसादसे समतारूप उत्तम खड्गके द्वारा बलपूर्वक उस वृक्षका मूलोच्छेद कर डालता है
tasyānugatamūlasya mūlam uddhriyate balāt | yogaprasādāt kṛtinā sāmyena paramāsinā ||
ఫలలోభంతో మూర్ఖుడు ఎల్లప్పుడూ ఆ వృక్షంపై ఎక్కితే, ఆ వృక్షమే వానిని సంహరిస్తుంది; తిన్న విషగోళి రోగిని చంపినట్లే. ఆ కామవృక్షపు వేర్లు ఎంతో దూరం వరకూ వ్యాపించి ఉంటాయి; యోగప్రసాదంతో సమత్వమనే పరమ ఖడ్గాన్ని ధరించిన కృతీ జ్ఞానియే బలపూర్వకంగా దాని మూలాన్ని పెకలించగలడు.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Desire and greed form a deeply rooted entanglement; true freedom comes not from superficial restraint but from uprooting the very root-cause through yogic clarity and the ‘sword’ of equanimity (sāmya), wielded by a disciplined and capable mind.
Vyāsa continues a moral instruction using a vivid metaphor: a tree whose roots spread far represents the expanding network of craving. He states that only a spiritually accomplished person, aided by yogic insight and steadiness, can cut it down at the root—implying a decisive inner transformation rather than partial reform.