Shloka 30
सूक्ष्मभूत-भूतात्मविज्ञानम्
Knowing the subtle principle and the bhūtātman through yoga
वेदांश्व वेद्यं तु विधिं च कृत्स्न- मथो निरुक्त परमार्थतां च । सर्व शरीरात्मनि य: प्रवेद तस्यैव देवा: स्पृहयन्ति नित्यम्,सम्पूर्ण वेदशास्त्र, ज्ेय वस्तु (आकाश आदि भूत और भौतिक जगत्), समस्त विधि (कर्मकाण्ड), निरुक्त (शब्दप्रमाणगम्य परलोक आदि) और परमार्थता (आत्माकी सत्यस्वरूपता)--यह सब कुछ शरीरके भीतर विद्यमान आत्मामें ही प्रतिष्ठित है। ऐसा जो जानता है, उस सर्वात्मा ज्ञानी पुरुषकी सेवाके लिये देवता भी सदा लालायित रहते हैं
vedāṁś ca vedyaṁ tu vidhiṁ ca kṛtsnam atho nirukta-paramārthatāṁ ca | sarva-śarīrātmani yaḥ pravedā tasyaiva devāḥ spṛhayanti nityam ||
వ్యాసుడు పలికెను—సర్వ శరీరములలో అంతర్లీనంగా ఉన్న ఆత్మను యథార్థంగా తెలిసినవాడు, సారరూపంగా వేదములను, జ్ఞేయమంతటిని, విధి-నియమముల సమగ్రతను (కర్మకాండ), అర్థప్రకాశక నిరుక్తమును, మరియు పరమసత్యమును తెలిసినవాడే. అటువంటి సర్వాత్మజ్ఞానిని సేవించుటకు దేవతలు కూడా నిత్యం ఆకాంక్షించుదురు।
व्यास उवाच
Educational Q&A
Self-knowledge is presented as the culmination of all learning: one who realizes the indwelling Self in all beings thereby comprehends the Vedas, the knowable, ritual injunctions, interpretive meaning, and ultimate truth; such a realized person becomes spiritually eminent, even attracting the reverence of the gods.
In the Śānti Parva’s instruction on peace and liberation, Vyāsa delivers a doctrinal statement elevating the knower of the universal indwelling Self above mere textual or ritual mastery, portraying divine beings themselves as eager to honor and serve such a sage.