Shloka 15
कामबन्धन-निवृत्ति तथा शान्तिलक्षण-उपदेशः | Release from Desire-Bondage and the Marks of Peace
वृद्धबालातुरैर्वेद्यैज्ञातिसम्बन्धिबान्धवै: । मातापितृभ्यां जामीकभ्ि भ्रात्रा पुत्रेण भार्यया
vṛddha-bāla-āturaiḥ vaidyaiḥ jñāti-sambandhi-bāndhavaiḥ | mātā-pitṛbhyāṃ jāmikabhi bhrātrā putreṇa bhāryayā ||
వృద్ధులు, బాలులు, రోగులు, వైద్యులు, స్వజాతి బంధువులు, సంబంధులు, మిత్రబంధువులు—అలాగే తల్లిదండ్రులు, ఇంటి స్త్రీలు, అన్నదమ్ములు, కుమారులు, భార్య—వీరితో గృహస్థుడు ఎప్పుడూ వివాదం చేయకూడదు.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches gṛhastha-dharma: cultivate love and fidelity within marriage, practice sense-restraint (becoming jitendriya), refrain from fault-finding, and renounce quarrels—especially with those who deserve protection, respect, or care (elders, children, the sick, guests, teachers, parents, and dependents). Such restraint and harmony are presented as a means to freedom from sin.
In Śānti Parva’s instruction on dharma after the war, Vyāsa delivers ethical guidance. Here he lists categories of people with whom a householder should not contend, emphasizing social and familial concord as a practical discipline leading to moral purification.