Shloka 28
Vānaprastha-vṛtti and the Transition toward the Fourth Āśrama (वानप्रस्थवृत्तिः चतुर्थाश्रमोपक्रमश्च)
तत्राव्यक्तमयीं विद्यां शृणु त्वं विस्तरेण मे । तथा व्यक्तमयं चैव सांख्ये पूर्व निबोध मे,वत्स! तुम सांख्यदर्शनमें वर्णित अव्यक्तविद्याका विस्तारपूर्वक मुझसे श्रवण करो। सर्वप्रथम सांख्यशास्त्रमें कथित व्यक्तविद्याको मुझसे समझो
tatrāvyaktamayīṃ vidyāṃ śṛṇu tvaṃ vistareṇa me | tathā vyaktamayaṃ caiva sāṅkhye pūrvaṃ nibodha me, vatsa ||
వ్యాసుడు పలికెను—ఇప్పుడు అవ్యక్తవిద్యను నా నుండి విస్తారంగా వినుము. అలాగే వత్సా! ముందుగా సాంఖ్యములో ఉపదేశించిన వ్యక్తవిద్యను నా నుండి గ్రహించుము.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Vyāsa frames a structured Sāṅkhya-style instruction: first comprehend the principles of the Manifest (vyakta)—the knowable, differentiated domain—then proceed to the Unmanifest (avyakta), the subtler metaphysical ground. The ethical thrust is disciplined inquiry: clear understanding of the visible order prepares the mind for insight into the transcendent.
In the didactic setting of Śānti Parva, Vyāsa addresses a disciple affectionately (“vatsa”) and announces the next section of teaching. He signals a methodical exposition—beginning with the manifest categories taught in Sāṅkhya and then moving to the unmanifest doctrine—indicating a transition into deeper philosophical analysis.