Shloka 26
Devanagari script
सतां धर्मेण वर्तेत क्रियां शिष्टवदाचरेत् । असंरोधेन लोकस्य वृत्तिं लिप्सेदगर्हिताम्,श्रेष्ठ पुरुषोंके धर्मके अनुसार चले और शिष्टाचारका पालन करे तथा ऐसी आजीविका प्राप्त करनेकी इच्छा करे, जिससे दूसरे लोगोंकी जीविकाका हनन न हो और जिसकी लोकमें निन्दा न होती हो
Translation
అతడు సత్పురుషుల ధర్మమునుబట్టి నడుచుకొని, శిష్టాచారమును ఆచరించవలెను. అలాగే ఇతరుల జీవికకు ఆటంకం కలుగనీయని, లోకనిందకు గురికాని నిర్దోష జీవనోపాధిని కోరవలెను.
Word by Word
सताम्of the good (people)
सताम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
धर्मेणby/according to dharma
धर्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Singular
वर्तेतshould conduct oneself / should live
वर्तेत:
Karta
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
FormVidhi-lin (Optative), 3rd, Singular, Atmanepada
क्रियाम्conduct, practice, activity
क्रियाम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्रिया (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
शिष्टवत्like the cultured / in a civilized manner
शिष्टवत्:
Karana
TypeIndeclinable
Rootशिष्टवत् (अव्यय/तद्धितान्त)
आचरेत्should practice / should observe
आचरेत्:
Karta
TypeVerb
Rootआ-चर् (धातु)
FormVidhi-lin (Optative), 3rd, Singular, Parasmaipada
असंरोधेनwithout obstruction / without hindering
असंरोधेन:
Karana
TypeNoun
Rootअसंरोध (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Singular
लोकस्यof the people / of the world
लोकस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
वृत्तिम्livelihood, means of living
वृत्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृत्ति (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
लिप्सेत्should desire to obtain / should seek
लिप्सेत्:
Karta
TypeVerb
Rootलिप्स् (धातु; desiderative of लभ्)
FormVidhi-lin (Optative), 3rd, Singular, Atmanepada
अगर्हिताम्blameless, not censured
अगर्हिताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअगर्हिता (प्रातिपदिक; from गर्हित with negation अ-)
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
व्यास उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes