Shloka 55
योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः
Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction
उच्चैश्लाभ्यवदन् रात्रौ नीचैस्तत्राग्निरज्वलत् | पुत्रा: पितृनत्यचरन् नार्यश्चात्यचरन् पतीन्,दैत्य रातमें जोर-जोरसे हल्ला मचाते हैं और उनके यहाँ अग्निहोत्रकी आग मन्दगतिसे जलने लगी है। पुत्रोंने पिताओंपर और स्त्रियोंने पतियोंपर अत्याचार आरम्भ कर दिया है
uccaiḥ ślābhyavadan rātrau nīcais tatrāgnir ajvalat | putrāḥ pitṝn atyācaran nāryaś cātyācaran patīn |
రాత్రివేళ వారు గట్టిగా అరుస్తూ గొప్పలు చెబుతారు; కానీ వారి గృహాల్లో అగ్నిహోత్రపు పవిత్రాగ్ని మెల్లగా, మసకగా మండుతుంది. కుమారులు తండ్రులను, భార్యలు భర్తలను పీడించడం ప్రారంభించారు.
शक्र उवाच
Educational Q&A
When inner dharma declines, it shows first in the home: sacred duties become neglected (the fire burns faintly) and relationships lose their proper ethic of respect and protection (children and spouses turn oppressive). Loud pride without discipline is presented as a symptom of moral decay.
Śakra describes a disorderly condition among people (here associated with the daityas in the given context): at night they raise loud boasts, their ritual fire is weak, and family roles invert as sons mistreat fathers and wives mistreat husbands—an image of social and religious breakdown.