Shloka 31
योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः
Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction
सुसम्मृष्टगृहा श्वासन् जितस्त्रीका हुताग्नय: । गुरुशुश्रूषका दान्ता ब्रह्म॒ुण्या: सत्यवादिन:,वे अपना घर-द्वार झाड़-बुहारकर साफ रखते थे। अपनी स्त्रीके मनको प्यारसे जीत लेते थे। प्रतिदिन अग्निहोत्र करते थे। वे गुरुसेवी, जितेन्द्रिय, ब्राह्मणभक्त तथा सत्यवादी थे
śakra uvāca | susammṛṣṭa-gṛhāḥ śvāsan jitastrīkā hutāgnayaḥ | guruśuśrūṣakā dāntā brahmaṇyāḥ satyavādinaḥ ||
శక్రుడు పలికెను—వారు తమ గృహాలను చక్కగా ఊడ్చి శుభ్రంగా, క్రమబద్ధంగా ఉంచుకొనేవారు; స్నేహముతో భార్యల హృదయాలను జయించేవారు; పవిత్ర అగ్నులను పరిరక్షించి నిత్యము అగ్నిహోత్రం ఆచరించేవారు. వారు గురుసేవాపరులు, ఇంద్రియనిగ్రహులు, బ్రాహ్మణభక్తులు, సత్యవాదులు.
शक्र उवाच
Educational Q&A
The verse praises the ideal householder’s dharma: cleanliness and order at home, affectionate harmony with one’s spouse, daily maintenance of sacred duties (Agnihotra), devoted service to one’s teacher, self-restraint, reverence toward Brahmins, and unwavering truthfulness.
Indra (Śakra) describes a group of exemplary people by listing their virtues and disciplined practices, presenting them as models of righteous conduct within the Shānti Parva’s broader instruction on dharma and ethical living.