Shloka 86

ब्राह्मणस्य पूर्वतरा वृत्तिः — The Earlier Ideal Conduct of a Brahmana

River-of-Saṃsāra Metaphor

Devanagari script

पुनस्तान्येव कुर्वाणो दुःखै: कालेन युज्यते । पुरुष कालका सहयोग पाकर जिन कर्मोंको करनेसे सुखी होता है, कालका सहयोग न मिलनेसे पुनः उन्हीं कर्मोको करके वह दुःखका भागी होता है ।। न च कालेन कालज्ञ: स्पृष्ट: शोचितुमरहति

Transliteration

punas tāny eva kurvāṇo duḥkhaiḥ kālena yujyate | puruṣaḥ kālakāḥ sahayogaṁ prāpya jinakarmāṇi kurvan sukhī bhavati, kālasya sahayogaṁ na labdhvā punaḥ tāny eva karmāṇi kurvan sa duḥkhasya bhāgī bhavati || na ca kālena kālajñaḥ spṛṣṭaḥ śocitum arhati |

Translation

అదే కర్మలను మళ్లీ చేస్తూ కూడా కాలప్రభావంతో మనిషి దుఃఖాలతో కూడ జతకడతాడు. కాలాన్ని తెలిసినవాడు కాలపు మలుపులకు తాకి శోకించ తగదు.

Word by Word

पुनःagain

तानिthose (things/deeds)

एवindeed/just

कुर्वाणःdoing/performing

दुःखैःwith/by sufferings

कालेनby/through time

युज्यतेis joined/connected; comes to be associated

पुरुषःa man/person

नnot

चand

कालेनby/through time

कालज्ञःknower of time/season (one who understands timing)

स्पृष्टःtouched/affected

शोचितुम्to grieve

अर्हतिis fit/ought

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes