Shloka 110
ब्राह्मणस्य पूर्वतरा वृत्तिः — The Earlier Ideal Conduct of a Brahmana
River-of-Saṃsāra Metaphor
Devanagari script
दृष्टवा त्वां मम संजाता त्वय्यनुक्रोशिनी मति: । नाहमेतादृशं बुद्ध हन्तुमिच्छामि बन्धने,“तुम्हें देखकर मेरे मनमें दयाका संचार हो आया है। मैं ऐसे ज्ञानी पुरुषको बन्धनमें रखकर उसका वध करना नहीं चाहता
Transliteration
dṛṣṭvā tvāṃ mama saṃjātā tvayy anukrośinī matiḥ | nāham etādṛśaṃ buddha hantum icchāmi bandhane ||
Translation
నిన్ను చూసి నీపై నా హృదయంలో కరుణ పుట్టింది. ఓ బుద్ధిమంతుడా, బంధనంలో ఉన్న ఇలాంటి జ్ఞానిని నేను హతమార్చదలచుకోను.
Word by Word
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), कर्तरि
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, द्वितीया, एकवचन
ममof me / my
मम:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, षष्ठी, एकवचन
संजाताarisen, born
संजाता:
Karta
TypeAdjective
Rootसंजात
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्वयिin you / toward you
त्वयि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, सप्तमी, एकवचन
अनुक्रोशिनीcompassionate
अनुक्रोशिनी:
Karta
TypeAdjective
Rootअनुक्रोशिन्
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मतिःmind, thought
मतिः:
Karta
TypeNoun
Rootमति
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, प्रथमा, एकवचन
एतादृशम्such (a one)
एतादृशम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएतादृश
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
बुद्धO wise one
बुद्ध:
TypeNoun
Rootबुद्ध
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
हन्तुम्to kill
हन्तुम्:
Karma
TypeVerb
Rootहन्
Formतुमुन् (infinitive), कर्तरि
इच्छामिI wish
इच्छामि:
TypeVerb
Rootइष्
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद
बन्धनेin bondage, in confinement
बन्धने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootबन्धन
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes