Shloka 173
Adhyāya 223: Nāradasya Guṇa-kathana
Catalogue of Nārada’s Virtues
इदं च ते5द्य व्यसनं शोचस्याहो न शोचसि । सब दैत्य तुम्हारा मुँह जोहते हुए तुम्हारे ही शासनमें रहते थे। तुम्हारे राज्यमें पृथ्वी बिना जोते-बोये ही अनाज पैदा करती थी। परंतु आज तुम्हारे ऊपर यह संकट आ पहुँचा है। इसके लिये तुम शोक करते हो या नहीं?
idaṃ ca te 'dya vyasanaṃ śocasy āho na śocasi | sarve daityās tava mukhaṃ johatāḥ tavaiva śāsane 'vasan | tava rājye pṛthivī ajoṭā-bījā api dhānyaṃ prasūyate sma | parantu adya tvayi idaṃ saṅkaṭam āpatitam | etad-arthaṃ tvaṃ śocasi vā na vā ?
శక్రుడు అన్నాడు—“ఇప్పుడు ఈ విపత్తు నీ మీద పడింది; దీనికి నీవు శోకిస్తున్నావా, లేక శోకించడంలేదా? ఒకప్పుడు దైత్యులందరూ నీ ఆజ్ఞకోసం నీ ముఖమే చూచి, నీ పాలనలోనే నివసించేవారు. నీ రాజ్యంలో భూమి దున్నకుండానే, విత్తనాలు వేయకుండానే ధాన్యాన్ని పండించేది. కానీ నేడు ఈ సంకటము నీపై వచ్చి పడింది—దీనికి నీవు విలపిస్తున్నావా, లేదా?”
शक्र उवाच
Educational Q&A
The passage contrasts former prosperity and authority with present adversity to prompt reflection on impermanence and the proper response to misfortune. It implicitly tests whether a ruler (or powerful being) understands that fortune changes and whether one meets crisis with discernment rather than complacency.
Śakra (Indra) addresses a figure who once enjoyed unquestioned sovereignty—so much so that the Daityas lived under his rule and the earth yielded abundant grain effortlessly. Indra points out that a crisis has now befallen him and asks directly whether he grieves, pressing him to acknowledge the reversal of fortune.