Shloka 41
Śrī–Indra–Bali Saṃvāda: The Departure and Fourfold Placement of Lakṣmī
इन्द्रियाणि मनो वायु: शोणितं मांसमस्थि च । आनुपूर्व्या विनश्यन्ति स्वं धातुमुपयान्ति च,इन्द्रिय, मन, प्राण, रक्त, मांस और हड्डी--ये सब क्रमशः नष्ट होते और अपने कारणमें मिल जाते हैं
indriyāṇi mano vāyuḥ śoṇitaṁ māṁsam asthi ca | ānupūrvyā vinaśyanti svaṁ dhātum upayānti ca ||
భీష్ముడు పలికెను—ఇంద్రియాలు, మనస్సు, ప్రాణవాయువు, రక్తం, మాంసం, ఎముక—ఇవి అన్నీ క్రమక్రమంగా నశించి, చివరకు తమ తమ మూల ధాతువులలో లీనమవుతాయి।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The body and its functions are composite and impermanent: senses, mind, vital breath, and bodily tissues decay in sequence and return to their material causes (dhātus). Recognizing this supports vairāgya (detachment) and steadiness in dharma.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and liberation-oriented wisdom. Here he emphasizes the inevitable dissolution of embodied components, framing ethical life with insight into mortality and the transient nature of the body.