Shloka 27
Vimokṣa-niścaya: Pañcaśikha’s Analysis of Aggregates, Guṇas, and Tyāga (मोक्षनिर्णयः)
भीष्म उवाच दोषैर्मूलादवच्चिन्नैरविंशुद्धात्मा विमुच्यते । विनाशयति सम्भूतमयस्मयमयो यथा । तथा कृतात्मा सहजैदररषि्नश्यति तामसै:,भीष्मजीने कहा--राजन्! इन दोषोंका मूल कारण है अज्ञान। अत: मूलसहित इन दोषोंका नाश हो जानेपर मनुष्यका अन्त:ः:करण विशुद्ध होता है और वह संसार-बन्धनसे मुक्त हो जाता है। जैसे लोहेकी बनी हुई छेनीकी धार लोहमयी साँकलको काटकर स्वयं भी नष्ट हो जाती है, उसी प्रकार शुद्ध हुई बुद्धि तमोगुणजनित सहज दोषोंको नष्ट करके उनके साथ ही स्वयं भी शान्त हो जाती है
bhīṣma uvāca doṣair mūlād avacchinnair aviśuddhātmā vimucyate | vināśayati sambhūtam ayasmayam ayo yathā | tathā kṛtātmā sahajair doṣair naśyati tāmasaiḥ ||
భీష్ముడు పలికెను—ఓ రాజా! దోషములు మూలముతో సహా ఛేదింపబడినప్పుడు, పూర్వము అపవిత్రమైన అంతఃకరణము శుద్ధమై, మనుష్యుడు సంసారబంధనమునుండి విముక్తుడగును. ఇనుముతో చేసిన పరికరం ఇనుము గొలుసును కోసి, ఆ క్రియలో తానూ క్రమంగా క్షయమగునట్లు, నియమితమై శుద్ధమైన బుద్ధి తమోగుణజన్య సహజ దోషములను నశింపజేసి, ఆ నాశమును సాధించిన తరువాత తానూ శాంతమై విశ్రాంతిని పొందును।
भीष्म उवाच