Shloka 24
Brahmacarya-Upāya: Jñāna, Śauca, and the Mind’s Role in Desire (शान्ति पर्व, अध्याय २०७)
भरतनन्दन! धर्मके वसु, अमित तेजस्वी रुद्र, विश्वेदेव, साध्य तथा मरुद्गण--ये बहुत- से पुत्र हुए ।। अपराशक्ष् यवीयस्यस्ता भ्यो5न्या: सप्तविंशति: । सोमस्तासां महाभाग: सर्वासामभवत् पति:,तत्पश्चात् दक्षके अन्य सत्ताईस कन्याएँ हुईं, जो पूर्वोक्त कन््याओंसे छोटी थीं। महाभाग सोम उन सबके पति हुए। इन सबके अतिरिक्त भी दक्षके बहुत-सी कन्याएँ हुईं, जिन्होंने गन्धर्वों, अश्वों, पक्षियों, गौओं, किम्पुरुषों, मत्स्यों, उद॒भिज्जों और वनस्पतियोंको जन्म दिया
bharatanandana! dharmasya vasavaḥ, amita-tejasvī rudraḥ, viśve-devāḥ, sādhyā tathā marud-gaṇāḥ—ete bahavaḥ putrā abhavan. aparāś ca yavīyasyaḥ tābhyo 'nyāḥ saptaviṃśatiḥ. somas tāsāṃ mahābhāgaḥ sarvāsām abhavat patiḥ. tataḥ paścāt dakṣasya anyāḥ saptaviṃśatiḥ kanyā abhavan, yāḥ pūrvoktābhyaḥ kanyābhyo yavīyasyaḥ. mahābhāgaḥ somaḥ tāsāṃ sarvāsām patiḥ. etābhyaḥ atiriktaṃ api dakṣasya bahvyaḥ kanyā abhavan, yāḥ gandharvān aśvān pakṣiṇaḥ gāvaḥ kimpuruṣān matsyān udbhijjān vanaspatīṃś ca ajanayan.
భీష్ముడు చెప్పెను—ఓ భరతనందనా! ధర్ముని నుండి వసువులు, అమిత తేజస్సుగల రుద్రులు, విశ్వేదేవులు, సాధ్యులు, మరుత్గణములు—ఇలా అనేక పుత్రులు జన్మించిరి. ఆపై దక్షునికి ముందుగా చెప్పినవారికన్నా చిన్నవైన మరి ఇరవైఏడు కుమార్తెలు కలిగిరి; మహాభాగుడు సోముడు వారందరికీ భర్త అయ్యెను. వీటికి అదనంగా దక్షునికి మరెన్నో కుమార్తెలు ఉండిరి; వారి ద్వారా గంధర్వులు, అశ్వములు, పక్షులు, గోవులు, కింపురుషులు, మత్స్యములు, ఉద్భిజ్జములు మరియు వనస్పతులు జన్మించిరి.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage frames cosmic order through dharmic genealogy: divine and natural classes arise from principled sources (Dharma, Dakṣa), suggesting that the world’s diversity is structured, interconnected, and sustained by lawful relationships rather than randomness.
Bhīṣma continues a cosmological-genealogical account: he lists major divine groups as offspring of Dharma, then states that Dakṣa had twenty-seven younger daughters married to Soma, and that other daughters of Dakṣa became progenitors of many species and classes of beings.