Shloka 15
अव्यक्त–व्यक्त–कारणकार्यविवेकः
Avyakta–Vyakta and Causality: Discrimination of Field and Knower
प्रणीतं कर्मणा मार्ग नीयमान: पुन: पुनः । प्राप्रोत्ययं कर्मफल प्रवृत्तं धर्ममाप्तवान्
bhīṣma uvāca | praṇītaṃ karmaṇā mārgaṃ nīyamānaḥ punaḥ punaḥ | prāpnoty ayaṃ karmaphalaṃ pravṛttaṃ dharmam āptavān |
భీష్ముడు పలికెను—ప్రవృత్తి ప్రధానమైన పుణ్యపాపమయ కర్మను ఆశ్రయించినవాడు, తన కర్మల చేతనే మళ్లీ మళ్లీ కర్మమార్గంలో నడిపింపబడతాడు; అలా సంసారచక్రంలో తిరుగుతూ, సుఖదుఃఖరూప కర్మఫలాన్ని పునఃపునః పొందుతాడు।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Attachment to pravṛtti-oriented action (merit–demerit producing deeds) keeps the being bound to samsāra: karma itself repeatedly drives one along the karmic path, yielding inevitable results as sukha and duḥkha.
In Śānti Parva’s instruction section, Bhīṣma continues advising on dharma and liberation-oriented reflection, explaining to the listener that worldly action governed by merit and demerit causes repeated wandering and repeated experience of karmic fruits.