Shloka 8
Varāha-avatāra: Viṣṇu’s subterranean intervention and the cosmic nāda (Śānti-parva 202)
यथा हि वक्रित् सुकृतैर्मनुष्य: शुभाशुभं प्राप्रुतेडथाविरोधात् । एवं शरीरेषु शुभाशुभेषु स्वकर्मजैज्ञानमिदं निबद्धम्,जैसे कोई मनुष्य भलीभाँति किये हुए कर्मांद्वारा बिना किसी प्रतीकारके विभिन्न देश और कालमें उनका शुभाशुभ फल पाता है, उसी प्रकार अपने कर्मानुसार प्राप्त उत्तम और अधम शरीरोंमें यह चिन्मय ज्ञान बिना किसी विरोधके स्थित रहता है
yathā hi vakrit sukṛtair manuṣyaḥ śubhāśubhaṃ prāprute ’thāvirodhāt | evaṃ śarīreṣu śubhāśubheṣu svakarmajair jñānam idaṃ nibaddham ||
ఎలా మనిషి పూర్వకృత కర్మల వలన ఎటువంటి విరోధం లేకుండా వివిధ దేశకాలాలలో శుభాశుభ ఫలాలను అనుభవిస్తాడో, అలాగే తన కర్మానుసారం లభించిన ఉత్తమ-అధమ శరీరాలలో ఈ చైతన్యరూప జ్ఞానం కూడా విరోధం లేకుండా బద్ధమై నిలిచి ఉంటుంది.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Karmic actions inevitably yield corresponding good or bad results across different times and places, and the conscious knowing principle remains present even as one takes higher or lower bodies shaped by one’s own karma.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and liberation, Bhishma continues teaching by using an analogy: as karmic fruits are experienced without inconsistency, so consciousness/knowledge persists within embodied existence while beings move through various births determined by their deeds.