Shloka 10
Keśava-tattva-kathana
On the Principle of Keśava: Cosmogony and Divine Epithets
साध्याश्न विश्वे मरुतो वाद्यानि सुमहान्ति च । नद्य: शैला: समुद्राश्व॒ तीर्थानि विविधानि च,भीष्मजी कहते हैं--राजन्! उन दोनोंका वहाँ ऐसा निश्चय जानकर सम्पूर्ण देवताओं तथा लोकपालोंके साथ देवराज इन्द्र उस स्थानपर आये। उनके साथ साध्यगण, विश्वेदेवषण और मरुद्गण भी थे। बड़े-बड़े वाद्य बज रहे थे। नदियाँ, पर्वत, समुद्र, नाना प्रकारके तीर्थ, तपस्या, संयोगविधि, वेद, स्तोभ (साम-गानकी पूर्तिके लिये बोले जानेवाले अक्षर हाई हावु इत्यादि), सरस्वती, नारद, पर्वत, विश्वावसु, हाहा, हूहू, परिवारसहित चित्रसेन गन्धर्व, नाग, सिद्ध, मुनि, देवाधिदेव प्रजापति ब्रह्मा, सहस्रों मस्तकवाले शेषनाग तथा अचिन्त्य देव भगवान् विष्णु भी वहाँ पधारे। प्रभो! उस समय आकाशमें भेरियाँ और तुरही आदि बाजे बज रहे थे
bhīṣma uvāca | sādhyāś ca viśve maruto vādyāni sumahānti ca | nadyaḥ śailāḥ samudrāś ca tīrthāni vividhāni ca ||
భీష్ముడు పలికెను—ఓ రాజా! అక్కడ సాధ్యులు, విశ్వదేవులు, మరుత్గణము సమాగమించారు; మహావాద్యములు ఘనంగా మ్రోగెను. నదులు, పర్వతాలు, సముద్రాలు మరియు నానావిధ తీర్థములు కూడా అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యెను.
भीष्य उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how dharma and sacred resolve are affirmed by the cosmos itself: divine beings and sacred elements (tīrthas, rivers, mountains, oceans) gather as witnesses, suggesting that righteous intent draws universal support and sanctifies the moment.
Bhishma describes a grand, auspicious gathering: celestial groups (Sādhyas, Viśvedevas, Maruts) arrive and great instruments sound, while even the great features of sacred geography—rivers, mountains, oceans, and diverse tīrthas—are portrayed as present, heightening the solemnity of the event being narrated.