मनु-उपदेशः — भूत-उत्पत्ति, इन्द्रिय-निवृत्ति, तथा पर-स्वभाव-विवेकः
Manu’s Instruction on Elemental Origination, Sense-Withdrawal, and Discrimination of the Supreme Nature
अथ यद् दुःखसंयुक्तमप्रीतिकरमात्मन: । प्रवृत्त रज इत्येव तन्न संरभ्य चिन्तयेत्,जब अपने मनमें दुःखसे युक्त अप्रसन्न्ताका भाव जाग्रत् हो, तब यह समझना चाहिये कि रजोगुणकी प्रवृत्ति हुई है। अतः उस दुःखको पाकर मनमें चिन्ता न करे (क्योंकि चिन्तासे दुःख और बढ़ता है)
atha yad duḥkhasaṃyuktam aprītikaram ātmanaḥ | pravṛttaṃ raja ity eva tan na saṃrabhya cintayet ||
మనస్సులో దుఃఖంతో కూడిన, అంతరానందాన్ని హరించే అసంతృప్తి స్థితి కలిగినప్పుడు, అది రజోగుణ ప్రవృత్తియే అని తెలుసుకోవాలి. కాబట్టి ఆ దుఃఖం ఎదురైనప్పుడు ఆందోళనతో మనస్సును కలవరపెట్టకూడదు; ఎందుకంటే చింత దుఃఖాన్ని మరింత పెంచుతుంది.
भीष्म उवाच