Shloka 7

इसी प्रकार जो वेदाध्ययनसे सम्पन्न होकर व्यापार, पशुपालन और खेतीका काम करके अन्न संग्रह करनेकी रुचि रखता है और पवित्र रहता है, वह वैश्य कहलाता है ।। सर्वभक्षरतिर्नित्यं सर्वकर्मकरो5शुचि: । त्यक्तवेदस्त्वनाचार: स वै शूद्र इति स्मृत:,किंतु जो वेद और सदाचारका परित्याग करके सदा सब कुछ खानेमें अनुरक्त रहता है और सब तरहके काम करता है, साथ ही बाहर-भीतरसे अपवित्र रहता है, वह शूद्र कहा गया है

sarvabhakṣaratir nityaṁ sarvakarmakaro 'śuciḥ | tyaktavedas tv anācāraḥ sa vai śūdra iti smṛtaḥ ||

భరద్వాజుడు పలికెను—వేదమును సదాచారమును విడిచి, నిత్యం ఏదైనా తినుటలో ఆసక్తుడై, విచక్షణ లేక అన్ని విధాల పనులు చేయుచు, బాహ్యాంతరంగా అశుచిగా ఉండువాడు—శూద్రుడని స్మృతిలో చెప్పబడెను।

सर्वभक्षरति:one whose delight is in eating everything
सर्वभक्षरति::
Karta
TypeNoun
Rootसर्वभक्षरति (सर्व + भक्ष + रति)
FormFeminine, Nominative, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
सर्वकर्मकरःdoer of all kinds of work
सर्वकर्मकरः:
Karta
TypeNoun
Rootसर्वकर्मकर (सर्व + कर्म + कर)
FormMasculine, Nominative, Singular
अशुचिःimpure
अशुचिः:
Karta
TypeAdjective
Rootअशुचि
FormMasculine, Nominative, Singular
त्यक्तवेदःhaving abandoned the Veda
त्यक्तवेदः:
Karta
TypeAdjective
Rootत्यक्तवेद (त्यक्त + वेद)
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अनाचारःone of bad conduct
अनाचारः:
Karta
TypeNoun
Rootअनाचार
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (स)
FormMasculine, Nominative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
शूद्रःa Shudra
शूद्रः:
Karta
TypeNoun
Rootशूद्र
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
स्मृतःis considered/remembered (as)
स्मृतः:
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular

भरद्वाज उवाच

B
Bharadvāja
V
Veda
Ś
Śūdra

Educational Q&A

The verse teaches that social classification is tied to dharmic behavior: abandoning Vedic discipline and good conduct, living with habitual impurity, and indulging in indiscriminate consumption are presented as defining marks of a Śūdra in this context.

In Śānti Parva’s didactic setting, Bharadvāja is explaining criteria for varṇa in terms of learning, conduct, and purity. This verse specifically describes the traits by which one is termed a Śūdra according to Smṛti-style ethical definitions.