Shloka 6
ध्यानयोगवर्णनम्
Description of the Path of Meditation
Devanagari script
तथा शरीरसंत्यागे जीवो ह्याकाशवत् स्थित: । न गृहाते तु सूक्ष्मत्वाद् यथा ज्योतिर्न संशय:,उसी प्रकार शरीरको त्याग देनेपर जीव आकाशकी भाँति स्थित होता है। वह अत्यन्त सूक्ष्म होनेके कारण बुझी हुई आगके समान अनुभवमें नहीं आता, परंतु रहता अवश्य है; इसमें संशय नहीं है
Translation
అదేవిధంగా శరీరత్యాగమున జీవుడు ఆకాశమువలె స్థితుడై ఉంటాడు. అతడు అత్యంత సూక్ష్ముడగుటచేత, ఆరిపోయిన అగ్నివలె అనుభవమునకు రాడు; అయినా అతడు ఉన్నాడనే విషయములో సందేహము లేదు.
Word by Word
तथाthus, in the same way
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
शरीर-संत्यागेin the abandonment of the body
शरीर-संत्यागे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशरीर-संत्याग
FormMasculine, Locative, Singular
जीवःthe living self (jiva)
जीवः:
Karta
TypeNoun
Rootजीव
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
आकाश-वत्like space
आकाश-वत्:
TypeIndeclinable
Rootआकाशवत्
स्थितःis situated/abides
स्थितः:
TypeVerb
Rootस्था
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
गृह्णातिgrasps, apprehends (is perceived)
गृह्णाति:
TypeVerb
Rootग्रह्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
तुbut
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
सूक्ष्मत्वात्due to subtlety
सूक्ष्मत्वात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसूक्ष्मत्व
FormNeuter, Ablative, Singular
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
ज्योतिःlight/flame
ज्योतिः:
Karta
TypeNoun
Rootज्योतिस्
FormNeuter, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
संशयःdoubt
संशयः:
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भरद्वाज उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes