Shloka 37

Bhṛgu–Bharadvāja-saṃvāda: Vānaprastha-parivrājaka-ācāra, Abhaya-dharma, and Lokānāṃ Vibhāga (Śānti-parva 185)

Devanagari script

तथा खरो मृदू रूक्षो लघुर्गुरुतरोडपि च | एवं द्वादशधा स्पर्शों वायव्यो गुण उच्यते,उष्ण, शीत, सुख, दुःख, स्निग्ध, विशद, खर, मृदु, रूक्ष, हलका, भारी और अधिक भारी--इस प्रकार वायु-सम्बन्धी स्पर्श गुणके बारह भेद कहे जाते हैं

Transliteration

tathā kharo mṛdu rūkṣo laghur gurutaro 'pi ca | evaṃ dvādaśadhā sparśo vāyavyo guṇa ucyate ||

Translation

అలాగే ఖరము, మృదువు, రూక్షము, లఘువు, గురువు, అతిగురువు; మరియు ఉష్ణ-శీత, సుఖ-దుఃఖ, స్నిగ్ధ-విశద—ఇవన్నీ కలిపి వాయు-తత్త్వసంబంధంగా స్పర్శము ద్వాదశ విధమని చెప్పబడింది. ఈ విధంగా వాయువుకు సంబంధించిన స్పర్శగుణముల పన్నెండు భేదములు ప్రకటించబడినవి.

Word by Word

तथाthus, likewise

खरःrough

मृदुःsoft

रूक्षःdry, rough

लघुःlight

गुरुतरःheavier

अपिalso, even

चand

एवम्thus, in this way

द्वादशधाin twelve ways

स्पर्शःtouch (quality)

वायव्यःpertaining to wind/air

गुणःquality

उच्यतेis said, is called

Speaker

भरद्वाज उवाच

Characters & Entities

Bharadvāja

Vāyu (wind/air principle)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes