Shloka 28

Bhṛgu–Bharadvāja-saṃvāda: Vānaprastha-parivrājaka-ācāra, Abhaya-dharma, and Lokānāṃ Vibhāga (Śānti-parva 185)

Devanagari script

इष्टश्नानिष्टगन्धश्न मधुर: कटुरेव च । निहरि संहत: स्निग्धो रूक्षो विशद एव च

Transliteration

iṣṭaśnān iṣṭagandhaś ca madhuraḥ kaṭur eva ca | nihāri saṃhataḥ snigdho rūkṣo viśada eva ca ||

Translation

భరద్వాజుడు పలికెను—(ఆహారం) ఇష్టమైన గంధముతో కూడినదై ఉండవచ్చు, అనిష్ట గంధముతో కూడినదై ఉండవచ్చు; మధురమై ఉండవచ్చు, కటువై కూడా ఉండవచ్చు. అది జోలుగా ద్రవమై ఉండవచ్చు, గట్టిగా సంహతమై ఉండవచ్చు; స్నిగ్ధమై ఉండవచ్చు, రూక్షమై ఉండవచ్చు; అలాగే విశదంగా—స్వచ్ఛంగా, శుద్ధంగా కూడా ఉండవచ్చు।

Word by Word

• इष्टश्नानिष्टगन्धश्नः: one who eats what is liked and what is disliked; one who eats pleasant and unpleasant-smelling (food)
• इष्टश्नानिष्टगन्धश्नः: Karta
• Type: Adjective
• Root: इष्ट-श्न + अनिष्ट-गन्ध-श्न (श्ना/अश् धातु-सम्भवः ‘भक्षकः’)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• मधुरः: sweet
• मधुरः: Karta
• Type: Adjective
• Root: मधुर
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• कटुः: pungent
• कटुः: Karta
• Type: Adjective
• Root: कटु
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• एव: indeed/just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• निहारी: one who is misty/obscured; one having dew/fog (nīhāra)
• निहारी: Karta
• Type: Adjective
• Root: निहारिन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• संहतः: compact/closely joined
• संहतः: Karta
• Type: Adjective
• Root: संहत (सम् + हन्/हन्ति धातु-सम्भवः ‘संहत’)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• स्निग्धः: unctuous/oily/smooth
• स्निग्धः: Karta
• Type: Adjective
• Root: स्निग्ध
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• रूक्षः: dry/rough
• रूक्षः: Karta
• Type: Adjective
• Root: रूक्ष
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• विशदः: clear/bright/pure
• विशदः: Karta
• Type: Adjective
• Root: विशद
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• एव: indeed/just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

Speaker

भरद्वाज उवाच

Characters & Entities

• Bharadvāja