Shloka 19

Bhṛgu–Bharadvāja-saṃvāda: Vānaprastha-parivrājaka-ācāra, Abhaya-dharma, and Lokānāṃ Vibhāga (Śānti-parva 185)

Devanagari script

जड़मानां च सर्वेषां शरीरे पजडच धातव: । प्रत्येकश: प्रभिद्यन्ते यैः शरीरं विचेष्टते,समस्त जंगमोंके शरीरोंमें भी पाँच भूत रहते हैं; परंतु वहाँ उनके स्वरूपमें भेद होता है। उन पाँच भूतोंके सहयोगसे ही शरीर चेष्टाशील होता है

Transliteration

jaḍamānāṃ ca sarveṣāṃ śarīre pañca dhātavaḥ | pratyekaśaḥ prabhidyante yaiḥ śarīraṃ viceṣṭate ||

Translation

సమస్త జంగమ ప్రాణుల శరీరాలలో కూడా పంచధాతువులు (పంచమహాభూతాలు) ఉంటాయి; అయితే ప్రతి ఒక్కరిలో వాటి వ్యక్తీకరణ భిన్నంగా ఉంటుంది. ఆ ఐదింటి సమ్మేళనంతోనే శరీరం చలనం పొందుతుంది।

Word by Word

जङ्गमानाम्of moving beings

चand

सर्वेषाम्of all

शरीरेin the body

पञ्चfive

चalso/and

धातवःelements/constituents

प्रत्येकशःseparately, individually

प्रभिद्यन्तेare distinguished / differ

यैःby which

शरीरम्the body

विचेष्टतेmoves/acts, is active

Speaker

भरद्वाज उवाच

Characters & Entities

Bharadvāja

pañca (five elements/bhūtas)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes