Shloka 12
दान-धर्म-आश्रमविधानम्
Dana, Dharma, and the Four Āśramas
Devanagari script
तथा सलिलसंरुद्धे नभसो<न््ते निरन्तरे । भित्त्वार्णवतलं वायु: समुत्पतति घोषवान्,“इसी प्रकार जलसे आकाशका सारा प्रान्त ऐसा अवरुद्ध हो गया था कि उसमें कहीं थोड़ा-सा भी अवकाश नहीं था। तब उस एकार्णवके तलप्रदेशका भेदन करके बड़ी भारी आवाजके साथ वायुका प्राकट्य हुआ
Translation
అలాగే జలముచే ఆకాశపు అంత్యప్రాంతమంతా నిరంతరంగా ఆవరించబడింది; ఎక్కడా స్వల్పావకాశమూ లేదు. అప్పుడు ఆ ఏకార్ణవపు తలాన్ని చీల్చి వాయువు ఘోషతో పైకి ఎగసి వచ్చింది.
Word by Word
तथाthus, in the same way
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
सलिलसंरुद्धेwhen/where (it was) blocked by water
सलिलसंरुद्धे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसलिलसंरुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
नभसःof the sky
नभसः:
TypeNoun
Rootनभस्
FormNeuter, Genitive, Singular
अन्तेat the end/boundary
अन्ते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअन्त
FormMasculine, Locative, Singular
निरन्तरेwithout interval, continuous
निरन्तरे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootनिरन्तर
FormMasculine, Locative, Singular
भित्त्वाhaving split/pierced
भित्त्वा:
TypeVerb
Rootभिद्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage)
अर्णवतलम्the ocean-bed/surface of the ocean
अर्णवतलम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्णवतल
FormNeuter, Accusative, Singular
वायुःwind
वायुः:
Karta
TypeNoun
Rootवायु
FormMasculine, Nominative, Singular
समुत्पततिsprings up, rises up
समुत्पतति:
TypeVerb
Rootसम्-उत्-पत्
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, Third, Singular
घोषवान्loud-sounding, noisy
घोषवान्:
TypeAdjective
Rootघोषवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भरद्वाज उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes