Shloka 47
भृगु–भरद्वाजसंवादः: वर्णभेदस्य कर्माधारितव्याख्या
Bhrigu–Bharadvaja Dialogue: A Karma-Based Account of Varṇa
Devanagari script
अहमासं पण्डितको हैतुको वेदनिन्दक: । आन्वीक्षिकीं तर्कविद्यामनुरक्तो निरर्थिकाम्
Translation
పూర్వజన్మలో నేను పండితుడనై, కుతర్కాన్ని ఆశ్రయించి వేదాలను నిందించేవాడిని. అర్థరహితమైన ఆన్వీక్షికీ—శుష్క తర్కవిద్య—పైనే అప్పట్లో నాకు మక్కువ ఎక్కువగా ఉండేది.
Word by Word
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Form—, Nominative, Singular
आसम्was
आसम्:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
FormImperfect (Laṅ), 1st, Singular, Parasmaipada
पण्डितःa learned man/scholar
पण्डितः:
Karta
TypeNoun
Rootपण्डित
FormMasculine, Nominative, Singular
हैतुकःgiven to (mere) reasoning/cavil; sophistical
हैतुकः:
Karta
TypeAdjective
Rootहैतुक
FormMasculine, Nominative, Singular
वेद-निन्दकःreviler of the Vedas
वेद-निन्दकः:
Karta
TypeNoun
Rootवेदनिन्दक
FormMasculine, Nominative, Singular
आन्वीक्षिकीम्the science of inquiry (logic/philosophical investigation)
आन्वीक्षिकीम्:
Karma
TypeNoun
Rootआन्वीक्षिकी
FormFeminine, Accusative, Singular
तर्क-विद्याम्the discipline of logic/argumentation
तर्क-विद्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootतर्कविद्या
FormFeminine, Accusative, Singular
अनुरक्तःattached/devoted
अनुरक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनुरक्त
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle used adjectivally)
निरर्थिकाम्fruitless/meaningless (fem., qualifying ‘विद्याम्’)
निरर्थिकाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिरर्थिका
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes