Shloka 45
उत जाता: सुनक्षत्रे सुतिथौ सुमुहूर्तजा: । यज्ञदानप्रजेहायां यतन्ते शक्तिपूर्वकम्,“जो उत्तम नक्षत्र, उत्तम तिथि और उत्तम मुहूर्तमें पैदा हुए हैं, वे अपनी शक्तिके अनुसार यज्ञ एवं दान करते और न्यायानुकूल संतानोत्पादनकी चेष्टा भी करते हैं
uta jātāḥ sunakṣatre sutithau sumuhūrtajāḥ | yajñadānaprajehāyāṃ yatante śaktipūrvakam ||
భీష్ముడు పలికెను—శుభ నక్షత్రంలో, శుభ తిథిలో, శుభ ముహూర్తంలో జన్మించిన వారు తమ శక్తి మేరకు యజ్ఞాలు చేస్తారు, దానాలు ఇస్తారు, అలాగే న్యాయం మరియు ధర్మానికి అనుగుణంగా సంతానోత్పత్తికీ ప్రయత్నిస్తారు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Auspicious circumstances of birth are presented as conducive to a dharmic life: one should, within one’s means, uphold the householder ideals of sacrifice (yajña), charity (dāna), and righteous continuation of lineage (prajā) through just conduct.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma continues advising Yudhiṣṭhira by describing the conduct of those born at favorable times: they actively pursue ritual duty, generosity, and socially just family life, emphasizing effort aligned with capacity.