Shloka 9
Adhyāya 179 — Bharadvāja’s Reductionist Inquiry into Jīva and Pañcabhūta Dissolution
सामिषं कुररं दृष्टवा वध्यमानं निरामिषै: । आमिषस्य परित्यागात् कुरर: सुखमेधते
sāmiṣaṃ kuraraṃ dṛṣṭvā vadhyamānaṃ nirāmiṣaiḥ | āmiṣasya parityāgāt kuraraḥ sukham edhate ||
భీష్ముడు పలికెను—మాంసపు ముక్కను మోసుకుపోతున్న కురర పక్షిని చూచి, మాంసం లేని ఇతర పక్షులు దానిపై దాడి చేశాయి. అది ఆ మాంసఖండాన్ని వదిలివేయగానే, వారు వెంటాడటం మానేశారు. ఈ విధంగా భోగరూపమైన ఆమిషాన్ని త్యజించి కురర సుఖశాంతిని పొందింది, ఆనందంగా వికసించింది—కాబట్టి భోగత్యాగాన్ని బోధించిన ‘గురువు’గా అది నిలిచింది.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Attachment to tempting possessions (āmiṣa, ‘bait’) invites conflict and suffering; relinquishing the object of craving removes the cause of harassment and brings peace—an ethical lesson in vairāgya (detachment).
A kurara bird flying with a piece of meat is attacked by other birds; when it drops the meat, the attackers stop, and the bird becomes safe and content—serving as an illustrative ‘guru’ for renouncing enjoyments.